Boru Ek Fitingleri: Dirsek, Te, Redüksiyon ve Kapak'ı Doğru Seçin

Boru hattı yalnızca düz çelik borulardan oluşmaz. Akışkan yön değiştirmek, iki hatta ayrılmak veya farklı çaplı borulara bağlanmak zorunda olduğunda; bu geçişleri sağlayan elemanlara Fiting (Bağlantı Elemanı) denir. Yanlış fiting seçimi basınç düşüşüne, türbülanslı akıma ve kavitasyon hasarına yol açar.

1. Dirsek (Elbow) – Yön Değiştirmenin İki Türü

90° Dirsek: Hattı tam dik döndürür. Sık kullanım noktalarında kısa-yarıçaplı (SR – Short Radius, R=1D) veya uzun-yarıçaplı (LR – Long Radius, R=1.5D) olarak seçilir. Yüksek debili akış hatlarında LR tercih edilir; SR'de türbülans ve basınç kaybı daha fazladır.

45° Dirsek: Tesisatın köşe kesmesi gerektiğinde; 90° yerine iki adet 45° dirsek kullanmak hem basınç kaybını azaltır hem de daha temiz bir hat geometrisi sunar.

2. Te (Tee) – Akışı İkiye Bölmek

Boru hattından bir kol çıkarmak için te fitingi kullanılır. İki türdür:

• Düz (Equal) Te: Üç ağzın çapı eşittir (DN100 × DN100 × DN100). Ana hat ile kol aynı çaplıysa seçilir.
• Redüksiyon Teli (Reducing Tee): Kol çapı ana hattan küçüktür. Örneğin DN150 × DN150 × DN80. Küçük debi alımlarında yaygındır. Yanlışlıkla düz te kullanılırsa kol hızı çok düşer ve sediment birikebilir.

3. Redüksiyon (Reducer) – Çap Geçişleri

İki farklı çaplı boru arasındaki geçişi sağlar. Mutlaka doğru türü seçilmelidir:

4. Kör Kapak (Cap) ve Tıkaç (Plug)

Hat sonu veya geçici durdurma noktalarında boru ucunu kapatan elemanlardır. Kör Kapak (Cap) borunun üstüne kaynatılır (BW), Tıkaç (Plug) ise dişli bağlantıyla vidalanır. Hidrostatik test sırasında hat kapama amacıyla da kullanılırlar.